In een indringend interview deelt Dr. Bessel van der Kolk, een van de meest invloedrijke psychiaters van deze tijd, zijn inzichten over trauma en de langdurige effecten ervan op lichaam, brein en geest.
Jaaaa, Daniëlle, dank voor je respons. Mooi hoe je dat beschrijft en herkenbaar wel hoor, die dysregulering van gepraat. Hopelijk is je manager bereid het artikel te lezen, keep me posted!
Moet er van huilen. Eindelijk wordt inzichtelijk gemaakt wat de trauma’s innerlijk bij me veroorzaken. De chaos onder woorden gebracht. Wat ik ‘een muur opwerpen’ noem en niet kon uitleggen, niet snapte van mezelf, is nu verklaard. ‘Je weet niet of je gaat ontploffen of ineenstorten. Het maakt het ook zo lastig voor de buitenwereld om te begrijpen wat er speelt: je lijkt ‘vlak’ of ‘ongeïnteresseerd’, terwijl je vanbinnen juist overspoeld wordt. Van der Kolk benadrukt dat deze toestand geen karakterfout is, maar een neurologische verdedigingsstrategie van het lichaam.’ Dank Ronald.
Dag Laura, dank voor je respons. Fijn dat het artikel je inzichten heeft gegeven en je ook jezelf misschien weer wat beter gaat begrijpen. Voor veel mensen helpt het ook om meer compassie te voelen voor zichzelf. En zou ik je mogen attenderen op deze website, waar Saskia en ik wekelijks een beweegles geven voor mensen met een snel-activeerbaar zenuwstelsel: https://www.terugnaarhetmidden.nl ...
“Je lijf staat strak van de spanning, maar je voelt niets dat richting geeft.” Raakt me. Goed in een crisis en het helpen van anderen maar geen eigen doelen om naar toe te werken.
Dank je Ronald voor dit doorwrochte artikel. De uitleg over "wat schermen ons afnemen" is overduidelijk aan de gang.
Ik lees een boek van Cindy Engel PhD. De titel: Another Self - How your body helps you understand others.
Zij schrijft ook heldere taal en hoewel een wetenschappelijk boek nodigt het steeds uit om verder te lezen. Ik kreeg het te leen van een yogaleerling.
In haar boek lees ik allerlei wetenschappelijke onderzoeken die jou zeker bekend zijn en onder meer dat mensen die hun "zorg"rimpel in hun voorhoofd hebben laten inspuiten met botox, niet meer de emotie kunnen voelen die bij de frons hoort. Dat is aan de ene kant fijn voor zorgelijke mensen ware het niet dat ze die emotie ook niet meer kunnen herkennen bij anderen. De proef is ook gedaan in bij zwaar depressieve mensen. Ook zij bleken zich lichter te voelen.
Ik heb het twee keer gelezen. Het staat er echt. Dus niet alleen de schermen weken ons los van elkaar. Ook het beïnvloeden van onze gezichtsspieren (verlammen en vullen) werkt dat in de hand.
Dank voor je respons, Liesbeth! Ik ga het boek eens checken, klinkt interessant. Ja, dat gebotox doet inderdaad iets met ons gevoel, maar omdat het onze mimiek beïnvloedt, doet het ook iets met onze relaties met anderen. Een bijzondere ontwikkeling, tikje vervreemdend en bizar wel.
Ik had een vriendin ( rip) die ieder jaar enkele maanden naar India ging voor yoga bij te leren. Een yogi guru zei tegen haar: zorg altijd dat je voorhoofd ontspannen is , dat verandert je hele gemoed.
Hai, mooi artikel van Ronald! Ik had net een stuk geschreven en opeens was het weer weg!
Opnieuw dan! Een korte versie van mijn leven vol met trauma’s!
Ben 68 jaar en ben uiteindelijk geheeld de laatste 2 jaar door mezelf en op mijn eigen unieke manier! Op mijn 44 ste jaar viel ik uit elkaar in een groep voor ptss complex en ontdekte dat ik meervoudig ook was, DIS !
Ik ben uit de groep gehaald en belandde in de WAO! Ik was een en al angst en had telefonisch contact met de spychiater van het Derksen centrum! Door tijdgebrek was er geen behandeling
voor me! Een grote crisis, wat mijn hele leven eigenlijk was geweest! Ik had geen benul wat ik deed, dissioceerde mijn hele leven en zocht het gevaar op of kwam op mijn pad!
Ik belandde in de GGZ, waar geen behandeling voor me was. ik heb heel wat therapeuten en psychiaters gehad. Alles werd onderdrukt met pillen, maar mijn destructieve leven ging gewoon door! Uiteindelijk belandde ik in een trauma-Dis behandeling!
Na 5 jaar was ik behoorlijk opengereten, Corona kwam en stond er behoorlijk alleen voor!
Behandelaar ging 2 jaar terug met vervroegd pensioen en had de keuze, spring ik uit het raam of doe ik zelf mijn heling! Ik besefte maar 1 ding! Ik wil leven, wat ik nog nooit had gedaan!
Afgestoten na mijn geboorte, het geluk dat mijn moeder me weggaf met 3 maanden oud voor 15 maanden! Dus toch enigszins een periode als klein mensje met liefde en veiligheid ondervonden! Daarna sexueel misbruik vanaf mijn derde tot levenslang misbruik, verslavingen, geweld,etc! Uit eindelijk weet ik nu dat al die mannen waar ik mij totaal aan aanpaste allemaal enorm beschadigd waren en al hun haat op mij uitleefde!
Nu ja, een groot wonder dat ik nog leef en ben geheeld! Er werd mij jaren geleden verteld dat dit niet mogelijk was!
Ik heb trouwens altijd gedanst en doe dit nu nog thuis in mijn nieuwe huisje op nr 333!
Hoe dieper ik zat hoe intenser ik danste! Nu hoe blijer ik ben des te vrolijker ik word van dansen!
Zit nu in spirituele transformatie, leer mezelf kennen en ben een lichtwerker!
Het licht wat ik oorspronkelijk droeg heeft me door alle duisternis gebracht!
En nu draag ik bewust mijn licht en liefde uit, het gaat eigelijk vanzelf!
Van zelfhaat naar zelfliefde, het mooiste cadoo van mijn leven!
Amen! Bravo voor mij dat ik dit nu durf te posten!
Ja, is moedig van me. Dit is o.a. mijn pad een voorbeeld te kunnen zijn voor vele mensen met o.a. Vroegkinderlijk Trauma! Ik kom van heel ver en ben zeer dankbaar dat ik nog leef en mijn levensmissie kan gaan uitdragen! Beginnende bij jou door mijn reactie op artikel Wessel van de Kolk! Dank!
Wauw, heel goed! En ... je komt van ver, en hebt een missie, en hopelijk neem je geregeld even de tijd om stil te staan en innerlijk af te stemmen. Dat wens ik je toe, naast natuurlijk al het goede waar je na zoveel jaren best "recht" op hebt. 😉
Het lichaam werkt grotendeels hetzelfde bij bijna iedereen.
Neurobiologie, zenuwstelsel, hormonen – het zijn systemen van signalen. Het lichaam detecteert verschil: spanning, veiligheid, dreiging, ontspanning. Dat gebeurt eerst.
Pas daarna maken wij er een verhaal van.
Daar zit volgens mij een belangrijk punt dat vaak ontbreekt in gesprekken over trauma. Het lichaam levert signalen, maar betekenis ontstaat pas wanneer het bewustzijn die signalen interpreteert en in een narratief plaatst. Vanaf dat moment wordt dat verhaal een kader waardoor nieuwe waarnemingen worden bekeken.
Daardoor kan trauma zo intens en echt voelen. Niet alleen door wat er ooit gebeurde, maar omdat het verhaal al actief is geworden in het bewustzijn. Het zenuwstelsel reageert op een signaal, het bewustzijn herkent het patroon, en het verhaal wordt opnieuw bevestigd. Zo kan een lus ontstaan waarin lichaam en narratief elkaar versterken.
Het paradoxale is dat het verhaal vaak voelt alsof het er al vooraf was. Maar in werkelijkheid is het meestal een interpretatie achteraf die later het kader wordt voor nieuwe ervaringen.
Misschien ligt daar een belangrijk inzicht: het lichaam reageert op signalen, maar het bestaan dat wij daaruit ervaren wordt gevormd door de verhalen die rond die signalen stabiliseren.
Ja, biologisch gezien werken we allemaal hetzelfde, klopt. En de verhalen die we maken, verschillen ook per mens, zelfs in een soortgelijke situatie. En in die betekenissen die we geven schuilt inderdaad veel werk voor traumatherapeuten, dat weet ik vanuit de Somatic Experiencing trainingen die ik volgde en sessies die ik gaf.
Wat ik interessant vind is dat het misschien nog een laag dieper gaat dan alleen het werken met betekenissen in therapie. Het moment waarop een ervaring in een narratief terechtkomt verandert namelijk ook hoe volgende waarnemingen worden beleefd.
Het lichaam reageert op signalen, maar zodra het bewustzijn daar een verhaal aan koppelt, kan dat verhaal zelf weer nieuwe signalen oproepen of versterken. Daardoor lijkt het soms alsof het trauma “er nog is”, terwijl het in feite een dynamiek is tussen signaal, interpretatie en verwachting.
Misschien ligt daar ook een sleutel: niet alleen het verhaal veranderen, maar zien dat het verhaal zelf een laag is die achteraf ontstaat en vervolgens onze waarneming gaat sturen.
Wat je schrijft is denk ik correct, Leroy, maar ik noem het niet per se dieper, maar breder. Het verhaal, de betekenis, de beelden, de sensaties, het gedrag/de neigingen, de emoties, zijn aan elkaar verbonden. In Somatic Experiencing noemen we dat rijtje SIBAM. Eén van de deze elementen is vaak een sleutel om het verhaal te veranderen en een traumareactie te verlichten.
Dank Ronald, dat herken ik. Het SIBAM-model beschrijft mooi hoe verschillende lagen van ervaring met elkaar verbonden zijn en hoe je via verschillende ingangen een traumareactie kunt beïnvloeden.
Wat mij vooral intrigeert zit nog een stap eerder: het moment waarop een ervaring überhaupt in betekenis wordt geplaatst. Het lichaam geeft signalen, maar zodra het bewustzijn daar een verhaal of betekenis aan koppelt, kan dat verhaal zelf weer onderdeel worden van de waarneming.
Dan lijkt het soms alsof het verhaal voorafgaat aan de ervaring, terwijl het in feite een interpretatie achteraf is die vervolgens nieuwe waarnemingen gaat kleuren.
Misschien raken we hier twee niveaus: het therapeutische werken met het systeem, en de vraag hoe betekenis en narratief zich überhaupt vormen rond lichamelijke signalen.
Ja, precies. Het voorspellende brein maakt het eigenlijk nog interessanter. Want als het brein voortdurend voorspellingen maakt op basis van eerdere interpretaties, dan kunnen verhalen die ooit achteraf zijn ontstaan later de waarneming zelf gaan sturen.
Dan voelt het alsof het verhaal vooraf bestaat, terwijl het eigenlijk een oud model is dat steeds opnieuw wordt bevestigd door nieuwe waarnemingen.
Misschien is dat ook waarom trauma zo hardnekkig kan voelen: niet alleen door wat er gebeurd is, maar doordat het voorspellende model van het brein de wereld blijft lezen door datzelfde kader.
Oef, Esther, wat een reis hè ... En hoe het lichaam al die tijd haar best gedaan heeft om het te dragen en ons te beschermen tegen dat wat teveel was om te voelen. Ik wens je goede nachten toe!
Jaaaa, Daniëlle, dank voor je respons. Mooi hoe je dat beschrijft en herkenbaar wel hoor, die dysregulering van gepraat. Hopelijk is je manager bereid het artikel te lezen, keep me posted!
Wat een heldere en bruikbare samenvatting. Dank Ronald.
Graag gedaan, Bart! (Ik heb er zelf ook veel aan gehad.)
Yes.
Moet er van huilen. Eindelijk wordt inzichtelijk gemaakt wat de trauma’s innerlijk bij me veroorzaken. De chaos onder woorden gebracht. Wat ik ‘een muur opwerpen’ noem en niet kon uitleggen, niet snapte van mezelf, is nu verklaard. ‘Je weet niet of je gaat ontploffen of ineenstorten. Het maakt het ook zo lastig voor de buitenwereld om te begrijpen wat er speelt: je lijkt ‘vlak’ of ‘ongeïnteresseerd’, terwijl je vanbinnen juist overspoeld wordt. Van der Kolk benadrukt dat deze toestand geen karakterfout is, maar een neurologische verdedigingsstrategie van het lichaam.’ Dank Ronald.
Dag Laura, dank voor je respons. Fijn dat het artikel je inzichten heeft gegeven en je ook jezelf misschien weer wat beter gaat begrijpen. Voor veel mensen helpt het ook om meer compassie te voelen voor zichzelf. En zou ik je mogen attenderen op deze website, waar Saskia en ik wekelijks een beweegles geven voor mensen met een snel-activeerbaar zenuwstelsel: https://www.terugnaarhetmidden.nl ...
Alle goeds gewenst, nogmaals dank!
“Je lijf staat strak van de spanning, maar je voelt niets dat richting geeft.” Raakt me. Goed in een crisis en het helpen van anderen maar geen eigen doelen om naar toe te werken.
Dank je Ronald voor dit doorwrochte artikel. De uitleg over "wat schermen ons afnemen" is overduidelijk aan de gang.
Ik lees een boek van Cindy Engel PhD. De titel: Another Self - How your body helps you understand others.
Zij schrijft ook heldere taal en hoewel een wetenschappelijk boek nodigt het steeds uit om verder te lezen. Ik kreeg het te leen van een yogaleerling.
In haar boek lees ik allerlei wetenschappelijke onderzoeken die jou zeker bekend zijn en onder meer dat mensen die hun "zorg"rimpel in hun voorhoofd hebben laten inspuiten met botox, niet meer de emotie kunnen voelen die bij de frons hoort. Dat is aan de ene kant fijn voor zorgelijke mensen ware het niet dat ze die emotie ook niet meer kunnen herkennen bij anderen. De proef is ook gedaan in bij zwaar depressieve mensen. Ook zij bleken zich lichter te voelen.
Ik heb het twee keer gelezen. Het staat er echt. Dus niet alleen de schermen weken ons los van elkaar. Ook het beïnvloeden van onze gezichtsspieren (verlammen en vullen) werkt dat in de hand.
Ik kijk nu met argusogen de gebotoxte mens aan.
Nogmaals dank Ronald.
Dank voor je respons, Liesbeth! Ik ga het boek eens checken, klinkt interessant. Ja, dat gebotox doet inderdaad iets met ons gevoel, maar omdat het onze mimiek beïnvloedt, doet het ook iets met onze relaties met anderen. Een bijzondere ontwikkeling, tikje vervreemdend en bizar wel.
Ik had een vriendin ( rip) die ieder jaar enkele maanden naar India ging voor yoga bij te leren. Een yogi guru zei tegen haar: zorg altijd dat je voorhoofd ontspannen is , dat verandert je hele gemoed.
Haa, zo zie je maar dat polyvagale wijsheid al lang aanwezig was in de oude wijsheidstradities! Mooi, Mirjam, dank voor je aanvulling.
❤️
Hai, mooi artikel van Ronald! Ik had net een stuk geschreven en opeens was het weer weg!
Opnieuw dan! Een korte versie van mijn leven vol met trauma’s!
Ben 68 jaar en ben uiteindelijk geheeld de laatste 2 jaar door mezelf en op mijn eigen unieke manier! Op mijn 44 ste jaar viel ik uit elkaar in een groep voor ptss complex en ontdekte dat ik meervoudig ook was, DIS !
Ik ben uit de groep gehaald en belandde in de WAO! Ik was een en al angst en had telefonisch contact met de spychiater van het Derksen centrum! Door tijdgebrek was er geen behandeling
voor me! Een grote crisis, wat mijn hele leven eigenlijk was geweest! Ik had geen benul wat ik deed, dissioceerde mijn hele leven en zocht het gevaar op of kwam op mijn pad!
Ik belandde in de GGZ, waar geen behandeling voor me was. ik heb heel wat therapeuten en psychiaters gehad. Alles werd onderdrukt met pillen, maar mijn destructieve leven ging gewoon door! Uiteindelijk belandde ik in een trauma-Dis behandeling!
Na 5 jaar was ik behoorlijk opengereten, Corona kwam en stond er behoorlijk alleen voor!
Behandelaar ging 2 jaar terug met vervroegd pensioen en had de keuze, spring ik uit het raam of doe ik zelf mijn heling! Ik besefte maar 1 ding! Ik wil leven, wat ik nog nooit had gedaan!
Afgestoten na mijn geboorte, het geluk dat mijn moeder me weggaf met 3 maanden oud voor 15 maanden! Dus toch enigszins een periode als klein mensje met liefde en veiligheid ondervonden! Daarna sexueel misbruik vanaf mijn derde tot levenslang misbruik, verslavingen, geweld,etc! Uit eindelijk weet ik nu dat al die mannen waar ik mij totaal aan aanpaste allemaal enorm beschadigd waren en al hun haat op mij uitleefde!
Nu ja, een groot wonder dat ik nog leef en ben geheeld! Er werd mij jaren geleden verteld dat dit niet mogelijk was!
Ik heb trouwens altijd gedanst en doe dit nu nog thuis in mijn nieuwe huisje op nr 333!
Hoe dieper ik zat hoe intenser ik danste! Nu hoe blijer ik ben des te vrolijker ik word van dansen!
Zit nu in spirituele transformatie, leer mezelf kennen en ben een lichtwerker!
Het licht wat ik oorspronkelijk droeg heeft me door alle duisternis gebracht!
En nu draag ik bewust mijn licht en liefde uit, het gaat eigelijk vanzelf!
Van zelfhaat naar zelfliefde, het mooiste cadoo van mijn leven!
Amen! Bravo voor mij dat ik dit nu durf te posten!
Dank!
Poeh poeh, Inge, wát een verhaal ... En wat prachtig dat je bent blijven dansen en durft te delen, chappeau!
Bedankt voor je response!
Ja, is moedig van me. Dit is o.a. mijn pad een voorbeeld te kunnen zijn voor vele mensen met o.a. Vroegkinderlijk Trauma! Ik kom van heel ver en ben zeer dankbaar dat ik nog leef en mijn levensmissie kan gaan uitdragen! Beginnende bij jou door mijn reactie op artikel Wessel van de Kolk! Dank!
Wauw, heel goed! En ... je komt van ver, en hebt een missie, en hopelijk neem je geregeld even de tijd om stil te staan en innerlijk af te stemmen. Dat wens ik je toe, naast natuurlijk al het goede waar je na zoveel jaren best "recht" op hebt. 😉
Ben mezelf aan het leren kennen en ben step by step het leven aan het vieren! Voorzichtig nog vaak, is het echt zo? Ja! Het mag en is mogelijk! Hihi!
Mooi dat je hier aandacht aan besteed 🙏🏼
Dank je, Yvonne!
Het lichaam werkt grotendeels hetzelfde bij bijna iedereen.
Neurobiologie, zenuwstelsel, hormonen – het zijn systemen van signalen. Het lichaam detecteert verschil: spanning, veiligheid, dreiging, ontspanning. Dat gebeurt eerst.
Pas daarna maken wij er een verhaal van.
Daar zit volgens mij een belangrijk punt dat vaak ontbreekt in gesprekken over trauma. Het lichaam levert signalen, maar betekenis ontstaat pas wanneer het bewustzijn die signalen interpreteert en in een narratief plaatst. Vanaf dat moment wordt dat verhaal een kader waardoor nieuwe waarnemingen worden bekeken.
Daardoor kan trauma zo intens en echt voelen. Niet alleen door wat er ooit gebeurde, maar omdat het verhaal al actief is geworden in het bewustzijn. Het zenuwstelsel reageert op een signaal, het bewustzijn herkent het patroon, en het verhaal wordt opnieuw bevestigd. Zo kan een lus ontstaan waarin lichaam en narratief elkaar versterken.
Het paradoxale is dat het verhaal vaak voelt alsof het er al vooraf was. Maar in werkelijkheid is het meestal een interpretatie achteraf die later het kader wordt voor nieuwe ervaringen.
Misschien ligt daar een belangrijk inzicht: het lichaam reageert op signalen, maar het bestaan dat wij daaruit ervaren wordt gevormd door de verhalen die rond die signalen stabiliseren.
Dag Leroy, dank voor je respons.
Ja, biologisch gezien werken we allemaal hetzelfde, klopt. En de verhalen die we maken, verschillen ook per mens, zelfs in een soortgelijke situatie. En in die betekenissen die we geven schuilt inderdaad veel werk voor traumatherapeuten, dat weet ik vanuit de Somatic Experiencing trainingen die ik volgde en sessies die ik gaf.
Dank voor je reactie Ronald.
Wat ik interessant vind is dat het misschien nog een laag dieper gaat dan alleen het werken met betekenissen in therapie. Het moment waarop een ervaring in een narratief terechtkomt verandert namelijk ook hoe volgende waarnemingen worden beleefd.
Het lichaam reageert op signalen, maar zodra het bewustzijn daar een verhaal aan koppelt, kan dat verhaal zelf weer nieuwe signalen oproepen of versterken. Daardoor lijkt het soms alsof het trauma “er nog is”, terwijl het in feite een dynamiek is tussen signaal, interpretatie en verwachting.
Misschien ligt daar ook een sleutel: niet alleen het verhaal veranderen, maar zien dat het verhaal zelf een laag is die achteraf ontstaat en vervolgens onze waarneming gaat sturen.
Wat je schrijft is denk ik correct, Leroy, maar ik noem het niet per se dieper, maar breder. Het verhaal, de betekenis, de beelden, de sensaties, het gedrag/de neigingen, de emoties, zijn aan elkaar verbonden. In Somatic Experiencing noemen we dat rijtje SIBAM. Eén van de deze elementen is vaak een sleutel om het verhaal te veranderen en een traumareactie te verlichten.
Boeiend, dank voor je input!
Dank Ronald, dat herken ik. Het SIBAM-model beschrijft mooi hoe verschillende lagen van ervaring met elkaar verbonden zijn en hoe je via verschillende ingangen een traumareactie kunt beïnvloeden.
Wat mij vooral intrigeert zit nog een stap eerder: het moment waarop een ervaring überhaupt in betekenis wordt geplaatst. Het lichaam geeft signalen, maar zodra het bewustzijn daar een verhaal of betekenis aan koppelt, kan dat verhaal zelf weer onderdeel worden van de waarneming.
Dan lijkt het soms alsof het verhaal voorafgaat aan de ervaring, terwijl het in feite een interpretatie achteraf is die vervolgens nieuwe waarnemingen gaat kleuren.
Misschien raken we hier twee niveaus: het therapeutische werken met het systeem, en de vraag hoe betekenis en narratief zich überhaupt vormen rond lichamelijke signalen.
Yes! Daar kom je het fenomeen van het voorspellende brein terecht en het werk van Lisa Feldmann-Barrett!
Ja, precies. Het voorspellende brein maakt het eigenlijk nog interessanter. Want als het brein voortdurend voorspellingen maakt op basis van eerdere interpretaties, dan kunnen verhalen die ooit achteraf zijn ontstaan later de waarneming zelf gaan sturen.
Dan voelt het alsof het verhaal vooraf bestaat, terwijl het eigenlijk een oud model is dat steeds opnieuw wordt bevestigd door nieuwe waarnemingen.
Misschien is dat ook waarom trauma zo hardnekkig kan voelen: niet alleen door wat er gebeurd is, maar doordat het voorspellende model van het brein de wereld blijft lezen door datzelfde kader.
Buitengewoon inzicht op het fenomeen trauma. Ik verwijs graag ook naar het boek Inner Navigation uit 2006 van Johannes B. Schmidt.
Haaa, dank je wel, Jos!
Ja daarom ben ik rebalancer!
Dankjewel voor je samenvatting. Hoe belangrijk lichamelijkheid is. Het leven volledig belichamen en willen doordragen. Dat herken ik er in.
Jaaa, Lee, daar resoneer ik helemaal op mee, thx!
Ik was mijn trauma als kind vergeten, maar mijn lichaam niet.
Het hield me jarenlang wakker, mijn lijf droeg wat mijn geest had vergeten.
Pas drie jaar geleden, na hypnosesessies, ontdekte ik eindelijk de waarheid.
Daardoor verloor ik familie en vrienden. Terwijl je eigenlijk een warme, ondersteunende omgeving nodig hebt, was die er niet voor mij.
Wat ik hieruit heb geleerd, is dat ik mezelf kan dragen, hoe zwaar het ook is.
Ik ben er nog niet helemaal, maar ik weet dat ik, met geduld, er wel zal komen. En dat slapen uiteindelijk ook natuurlijk voor mij zal zijn.
Oef, Esther, wat een reis hè ... En hoe het lichaam al die tijd haar best gedaan heeft om het te dragen en ons te beschermen tegen dat wat teveel was om te voelen. Ik wens je goede nachten toe!
Dank je wel! Nou dat kun je wel stellen! Gelukkig bevindt zich veel wijsheid in deze uitdagende levenslessen.