Er zijn twee soorten innerlijke stemmen. De ene gromt. De andere fluistert.

De grommende stem kent geen aarzeling. Ze reageert snel, beslist, soms zelfs ruw. Wordt er niet naar haar geluisterd, dan zwelt de grom aan tot gebrul. Ze wil namelijk dat je wegloopt, terugslaat of je verbergt. Ze heeft geen boodschap aan nuance, want nuance kost tijd, en tijd is precies wat ze niet heeft. Deze stem is oud. Ouder dan taal of cultuur, ouder dan de mens zelf. We noemen haar instinct.

De fluisterende stem is anders van aard. Ze spreekt niet in bevelen, maar in gewaarwordingen. Ze geeft je een gevoel over iets, een weten dat je niet goed kunt verklaren. Zo’n moment waarop je op het punt staat een beslissing te nemen die op papier verstandig lijkt, maar waarbij er iets “niet klopt”. Of andersom: iets lijkt riskant, maar “voelt goed”. Dat is de stem die we intuïtie noemen.

Het onderscheid maken tussen instinct en intuïtie kan lastig zijn, omdat beide stemmen van binnenuit komen en allebei kunnen aanvoelen als de “waarheid” van dat moment. Maar de ene waarheid gaat meer over veiligheid, de andere over wijsheid.

Instinct

Instinct is gedrag dat er al is voordat het denken een kans krijgt. Het is de automatische reactie van een zenuwstelsel dat als prioriteit overleven heeft. Wanneer je schrikt van een hard geluid, wanneer je hart sneller klopt als het spannend wordt of wanneer je je terugtrekt bij een conflict, dat is instinct aan het werk.

Vanuit de polyvagaaltheorie bezien gaat het om de oudste lagen van ons zenuwstelsel. Bijvoorbeeld het sympathische systeem, dat mobiliseert voor vechten of vluchten, of de dorsale vagus, die bij grote dreiging voor terugtrekking en afsluiting zorgt. Deze reacties zijn razendsnel, volledig automatisch en in essentie lichamelijk van aard. Ze zijn ooit van levensbelang geweest1 en in sommige situaties kunnen ze dat nog steeds zijn. Je deinst terug voor de kronkel op het pad nog voor je weet of het een slang is of een tak, je rukt het stuur om nog voor je de andere auto bewust ziet. Dat zijn overblijfselen uit een ver verleden die in het heden in een flits reageren en je leven kunnen redden, lang voordat het denken zou kunnen ingrijpen.

Maar instinct heeft ook een keerzijde. Het is gevormd door wat ooit is gebeurd en reageert vanuit het verleden in plaats van op wat er nu werkelijk aan de hand is. Wat er nu aan de hand is, lijkt op dat uit het verleden, maar is lang niet altijd een gelijke situatie. Iemand die als kind leerde dat iemand met autoriteit niet aardig was, zou bijvoorbeeld als volwassene instinctief wantrouwend kunnen reageren op een leidinggevende, ook op een baas die oprecht te vertrouwen is. Het instinct herkent een patroon uit het verleden en activeert een gedragsrespons. Dat doet het niet voor niets, maar het is niet altijd de meest passende en handige reactie.

Instinct duwt je in een richting. Het is urgent, lichamelijk, en vraagt niet om jouw mening.

Intuïtie

Intuïtie is geen mystiek verschijnsel, al klinkt het er soms een beetje zo. Het komt voort uit het vermogen van je zenuwstelsel om grote hoeveelheden informatie tegelijk te verwerken – informatie die jouw bewuste aandacht helemaal niet hoeft te bereiken – en daar een samenvatting van te produceren in de vorm van een gevoel.

Cognitief wetenschapper Gary Klein deed decennialang onderzoek naar besluitvorming in stressvolle omgevingen2. Brandweerlieden, legerofficieren, maar ook schakers. Wat hij ontdekte, verraste hem: experts maken in crisissituaties vrijwel nooit volgens het boekje een afweging van opties. Ze voelen wat de goede keuze is. Niet per se omdat ze wars van voorschriften zijn, maar omdat hun jarenlange ervaring is opgeslagen als een vermogen tot patroonherkenning dat zich niet in woorden laat vangen. Dat is intuïtie ten voeten uit.

Vanuit het polyvagale perspectief is intuïtie mogelijk wat er gebeurt wanneer het zenuwstelsel in een toestand van ventrale regulatie verkeert: open, aanwezig, niet bedreigd. Vanuit die toestand kan het lichaam subtiele signalen opmerken die het in een staat van alarm waarschijnlijk zou missen. Neuroceptie, de permanente onderbewuste scan die ons zenuwstelsel uitvoert, levert voortdurend informatie aan. Intuïtie is misschien niets anders dan die informatie die haar weg vindt naar het bewustzijn, niet als woorden of gedachten, maar als gevoel.

Maar wat als die scan geen veiligheid signaleert, maar gevaar? Verstomt de intuïtie dan? Niet helemaal: neuroceptie “staat nooit uit”, ze doet haar werk in voor- en tegenspoed. Wat verandert bij onveiligheid is het register waarin de informatie arriveert. Bij veiligheid is er ruimte voor nuance, en bereikt de informatie je als een rustig, bijna terloops weten. Slaat de neuroceptie om naar dreiging, dan versmalt diezelfde stroom tot een dwingender signaal dat geen tijd te verliezen heeft. In die versmalling kan het verleden zich het makkelijkst voordoen als het heden.
Hetzelfde lichaam, dezelfde onderbewuste scan, maar nu spreekt niet de fluisterende stem, maar de grommende.

Zo bezien voedt neuroceptie beide stemmen. Intuïtie en instinct komen niet uit verschillende bronnen; ze putten uit dezelfde onophoudelijke informatiestroom, en de toestand waarin je verkeert bepaalt welke van de twee je hoort. Juist op het scherpst van de snede, wanneer het lichaam in een flits seint dat er iets niet klopt, lopen ze in elkaar over: instinct in zijn snelheid en intuïtie in zijn accuratesse, in één en dezelfde gewaarwording.

Intuïtie fluistert. Ze vraagt om stilte, om ruimte, om een moment van niet-weten.

De boeddhistische visie

Het boeddhisme maakt dit onderscheid niet met dezelfde woorden, maar het heeft er eeuwenlang onderzoek naar gedaan3, en de inzichten die dat heeft opgeleverd zijn verrassend actueel.

Wat wij instinct noemen, zou een boeddhistische leraar waarschijnlijk beschrijven in termen van saṅkhāra’s: ingesleten conditioneringen, sporen van eerdere ervaringen die automatisch gedrag aansturen. In de twaalfvoudige keten van afhankelijk ontstaan (paṭicca-samuppāda) zijn het de formaties die uit onwetendheid voortkomen en die toekomstige ervaringen mede vormgeven. Ze werken onder het niveau van het bewuste nadenken, worden gevoed door begeerte of afkeer, en herhalen zichzelf zolang ze niet worden gezien en begrepen.

De mahāyāna-traditie heeft hier een misschien nog treffender begrip voor: vāsanā, letterlijk de geur of nawerking die een eerdere handeling in de geest achterlaat, zoals een eau de toilette-flesje blijft geuren nadat het allang leeg is. Dat is wat instinct kenmerkt. Het is een geur uit het verleden die het heden inkleurt. De meditatiebeoefenaar leert deze sporen waarnemen, niet om ze te onderdrukken, maar om er niet langer onbewust door meegesleurd te worden.

Intuïtie heeft in het boeddhisme een verwant begrip: prajñā, wat meestal vertaald wordt als wijsheid, inzicht of begrip. Maar hier past een nuance, want prajñā is in oorsprong niet de spreekwoordelijke onderbuik. Het is het inzicht in de aard van de werkelijkheid zelf: in vergankelijkheid, in lijden, in het ontbreken van een vast zelf.

Wat instinct en intuïtie delen, is de kwaliteit van direct zien zonder de tussenkomst van redeneren. In de zentraditie wordt dat moment soms aangeduid als het ogenblik waarop het denken even stilvalt en de realiteit helder wordt waargenomen. Monniken oefenen daar jarenlang op, niet door scherper na te denken, maar door de conditioneringen te laten bezinken, zodat er ruimte ontstaat voor een kwaliteit van zijn die niet langer door angst of verlangen wordt gedicteerd.

Het boeddhisme voegt een waarschuwing toe die het waard is om serieus te nemen. Wat we intuïtie noemen, is lang niet altijd prajñā of wijsheid. Het kan net zo goed een vāsanā in vermomming zijn: een angst die zich voordoet als wijsheid; een wens die klinkt als innerlijk weten. De zentraditie heeft hier zelfs een eigen woord voor: makyō, de schijnbeelden en overtuigende gewaarwordingen die tijdens het zitten opkomen en die de beoefenaar maar al te gemakkelijk voor echt inzicht aanziet. De instructie aan de beoefenaar is steevast dezelfde: hecht er niet aan, hoe prettig of ‘waar’ het ook voelt. Want de overtuiging dat iets waar is, is zelf nog geen bewijs dat het waar is.

Dat verklaart waarom de meditatiepraktijk zo de nadruk legt op niet-hechting, ook aan je eigen inzichten. In de oudste geschriften van de boeddhistische canon wordt zelfs gewaarschuwd tegen het vastklampen aan opvattingen (diṭṭhi), omdat juist de zekerheid waarmee we iets voor waar houden ons blind kan maken. Een leraar zou daarom kunnen zeggen: zolang je niet voldoende geoefend hebt in stilte en niet-reageren, is wat je intuïtie noemt voor een groot deel geconditioneerd instinct dat zich heeft verkleed. Pas wanneer de sporen van het verleden tot rust komen, begint er iets te spreken dat werkelijk vrijer is.

Het verschil?

Een begrijpelijke vraag … Het eerlijke antwoord is: je ziet het verschil niet altijd, niet zeker en/of niet meteen, maar er zijn aanwijzingen.

Instinct voelt urgent. Het wil nu. Het is lichamelijk gespannen, soms beklemmend, soms zelfs agressief. Het tolereert geen uitstel. Instinct vraagt niet om reflectie, het eist actie.

Intuïtie voelt anders. Ze is rustiger van toon, ook als ze iets belangrijks zegt. Ze kan wachten. Ze verdwijnt niet als je een nacht slaapt. Ze is er nog als je er de volgende ochtend naar vraagt. Intuïtie is niet minder lichamelijk dan instinct, maar ze heeft een andere kwaliteit. Eerder een zachte zekerheid dan een alarm.

Een praktische vraag die kan helpen: vanuit welke toestand neem ik dit waar? Als je gestrest bent, slecht geslapen hebt, je bedreigd voelt of een conflict nog nasuddert, is de kans groot dat wat zich aandient als intuïtie eigenlijk instinct is. Je zenuwstelsel staat op scherp en kleurt de wereld in vanuit dreiging, niet vanuit wijsheid.

Als je geaard bent, aanwezig en voldoende ontspannen, komt wat je gewaarwordt zuiverder binnen, niet vertekend door alarm.

Oefenen met het onderscheid

Stilte is erg behulpzaam, omdat instinct vaak verdwijnt wanneer de acuutheid wegvalt, terwijl intuïtie blijft. Geef jezelf de ruimte om een gevoel te laten bezinken. Vraag jezelf: is dit gebaseerd op wat er nu is, of op wat er vroeger was?

Lichaamsbewustzijn helpt ook. Instinct manifesteert zich vaak als spierspanning, een samengeknepen maag, een vluchtige aandrang. Intuïtie voelt vaker als een rustige, soms bijna terloopse gewaarwording. Niet spectaculair, maar wel aanwezig.

En openheid helpt het meest. De bereidheid om te vragen: wil ik dit graag, of weet ik dit? Wens ik dat dit klopt, of voel ik dat het klopt? Het zijn subtiele vragen die een groot verschil kunnen maken.

Tenslotte

Instinct heeft je misschien al heel vaak gered. En intuïtie heeft je regelmatig iets laten zien wat je met denken alleen nooit had gevonden. Het gaat er niet om welke stem je moet vertrouwen en welke je moet wantrouwen. Het gaat erom dat je ze leert kennen, herkennen en onderscheiden, want instinct waakt over je veiligheid en intuïtie reikt naar wijsheid. Juist nu we zoveel beslissingen onder druk nemen, wordt het vermogen om die twee uiteen te houden steeds kostbaarder.

Als je dit artikel lezenswaardig vond en (nog) geen betaald abonnement wilt, mag je me ook trakteren op een cappuccino!

OK, haal maar een cappuccino dan!

Er is iets paradoxaals aan de hand met meditatie: hoe meer je erover nadenkt, hoe verder je van de essentie verwijderd raakt.

De meeste mensen die voor het eerst op een meditatiekussen gaan zitten, hebben een verwachting. Soms is dat ‘ontspanning’, soms iets als ‘bij jezelf komen’ en soms ook ‘stilte’; innerlijke stilte. Dat klinkt allemaal best passend en adequaat, en tegelijk lijkt er een idee te zijn dat het brein een soort volumeknop heeft die je op nul kunt zetten als je de juiste techniek beheerst.

Maar dat brein ‘denkt’ daar anders over. Gedachten komen gewoon op; of je nu wilt of niet. Dan kun je denken dat je het niet goed doet, maar je kunt ze ook ‘zien’ als een bewijs dat je leeft. De vraag is echt niet hoe je gedachten stopt, maar wat je ‘doet’ in het moment dat je ze opmerkt. Dat moment is kort, bijna onzichtbaar; voor je het ‘weet’ is het voorbij. Je was even bij de gedachte, en nu ben je er weer. Dat is het hele ‘werk’. Niet een leeg hoofd (of leeghoofd?), maar die fractie van een seconde waarin je terugkeert; zonder poespas, of dan toch zonder oordeel over de poespas.

Sharon Salzberg noemt dat een andere relatie met gedachten. Het woord ‘relatie’ verdient aandacht. Het impliceert dat er twee partijen zijn die het niet altijd met elkaar eens zijn. Dat kan ook met jou en je gedachten het geval zijn. Je hoeft je gedachten niet leuk te vinden. Je hoeft ze ook niet te geloven. Ze zijn er, ze komen en ze gaan, bewegen, en jij kan degene zijn die kijkt, die ze ‘registreert’ als ‘dingen’ die er zijn en waar je niets mee hoeft.

Er is dus een verschil tussen in een gedachte zitten en een gedachte zien. Het eerste is wat veel mensen normaal vinden, waarna de kans groot is dat ze met de gedachten gaan samenvallen. Er is dan geen gedachte en iemand waar die gedachte in is, maar je wordt de gedachte, je bent de zorg over morgen, je bent de herhaling van het gesprek van gisteren.
Een gedachte zien vraagt niets anders dan een klein stukje afstand. De afstand die helderheid geeft. In de ACT therapie heeft men daar het woord ‘defusie’ voor gevonden; een mooie vondst: loskomen van gedachten.

Die ruimte waar Salzberg over spreekt en die ze omschrijft als zowel vrede als vrijheid, is niet iets wat je hoeft te ‘maken’. Het is meer dat je hem blootlegt, want hij was er al; onder de laag van interpretaties, oordelen, reactiviteit en verhalen die het denken voortdurend produceert, is er iets dat gewoon ... is. Zonder drama en poespas, gewoon aanwezig.

Soms is dat voor mensen een schokkende ontdekking bij het mediteren: dat de rust niet bereikt wordt door het denken te overwinnen, maar door er niet meer volledig door meegesleurd te worden. Zoals ik weleens zeg: het gaat er niet om dat je vrij bent van gedachten, maar dat je vrij wordt met je gedachten.

Je hoeft geen goede mediteerder te zijn. Dat kán eigenlijk niet eens. Je hoeft alleen maar te beginnen, en als je afgedwaald bent – wat je vaak zult zijn – simpelweg opnieuw te beginnen.
Dat is het. Steeds opnieuw beginnen. Daar vind je vrede en vrijheid.

Als je dit artikel lezenswaardig vond en (nog) geen betaald abonnement wilt, mag je me ook trakteren op een cappuccino!

OK, haal maar een cappuccino dan!

Do you prefer the English version?

Ik herinner me een middag waarop ik terugkwam van een fietsrit in de regen. Niet zo’n miezerige druilregen, maar een echte, stevige bui; het soort dat je kleren door en door nat maakt en je gedachten tegelijk lijkt schoon te spoelen. Ik stapte naar binnen, kleedde me om, zette koffie en merkte iets op wat ik moeilijk kon benoemen: ik voelde me aanwezig. Niet opgelucht dat ik binnen was, of somber dat de fietsrit voorbij was, maar gewoon aanwezig. Gewoon helemaal in het hier en nu.

Het duurde niet …

Read more

Leer ons stil te zitten

De Engelse schrijver Tim Parks schreef ‘Leer ons stil te zitten’. Ik kreeg het boek vorig jaar op mijn verjaardag. Parks had onverklaarbare pijnen in zijn onderbuik. Geen arts kon hem ervan af helpen. Opgevoed in evangelisch-protestantse kringen en allang niet gelovig meer, toont de schrijver zich een groot scepticus wanneer hij gaat mediteren. Maar hij heeft geen keus. Alleen stilte en concentratie, vooral de zogeheten vipassana-meditatie, waar de mindfulnesstraining van afgeleid is, blijken hem te helpen.

Het is een boek dat ik met veel plezier heb gelezen. Openhartig en eerlijk. Parks is helemaal zichzelf wanneer hij beschrijft hoe hij vecht met zijn klachten, en ook zijn scepsis ten aanzien van de meditatie is mooi beschreven. Herkenbaar wat mij betreft. Voor een deel vanuit mijn eigen geschiedenis, voor een deel uit de reacties die ik zo af en toe nog krijg van mensen die denken dat meditatie het ontvluc…

Read more

Inleiding

Soms lijkt stilte iets zeldzaams, iets wat we moeten zoeken in retraites of aan zee. Maar de echte stilte bevindt zich gewoon hier, in het moment zelf.
Dit artikel gaat over hoe we kunnen thuiskomen bij die eenvoud, zonder onze gedachten te bevechten, maar door ze te doorzien.

Nu

Er bestaat een stille plek die voor iedereen toegankelijk is, ongeacht wat je aan het doen bent en ongeacht hoe druk je leven is. Die plek bevindt zich niet op een bergtop, niet in een klooster en ook niet in een retraite.
Ze bevindt zich in dit moment – precies hier, precies nu.

De kunst is om er steeds opnieuw in te landen: in dat huidige moment. En dat een gewoonte laten worden, een manier van leven, niet alleen maar een truc of een techniek. Wanneer we telkens de aandacht laten rusten in het nu, verandert de kwaliteit van onze ervaring. De tijd vertraagt, de waarneming wordt helderder, het hoofd wordt kalmer en het lichaam ademt vanzelf dieper uit.

De stilte voorbij…

Read more

In Alles op Zen tijd van Scott Shaw las ik:

Kijk naar dit moment – hoe vaak heb je ergens spijt van? Wat ga je eraan doen? Je hebt drie keuzen:
Eén, je kunt rondhangen en je beroerd voelen.
Twee, je kunt iets ondernemen om de schade te herstellen en je beoogde doel te bereiken.
Drie, je kunt het allemaal vergeten.

Altijd lijkt het alsof je ‘later’ beseft wat je had moeten doen, wat je had kunnen doen. Wat als je ervoor kiest om te beschouwen wat je deed, gewoon als wat je deed, wat je had, als wat je had, wat je leefde, als wat je leefde en het daarbij laten?

In deze ogenschijnlijk eenvoudige passage uit Alles op Zen tijd nodigt de schrijver ons uit tot een radicaal andere houding ten aanzien van spijt. Geen zelfkastijding, geen eindeloos rumineren van wat had kunnen zijn, maar een pauze. Een diepe, aandachtige ademhaling in het midden van de maalstroom van het denken. Wat als je gewoon kon zeggen: zo was het. En daarmee klaar.

Read more

Inleiding

In het boek True Refuge (in het Nederlands verkrijgbaar als “Je hart als schuilplaats”) van meditatieleraar Tara Brach, vinden we de volgende passage:

Hoe vaker je bepaalde gedachten hebt of bepaalde handelingen doet, hoe sterker de hierbij horende zenuwbanen worden. Hoe meer je denkt over de zaken die mis kunnen gaan, hoe sterker je brein anticipeert op moeilijkheden. Hoe vaker je reageert met boosheid, hoe meer je lichaam en geest geneigd zijn om met agressie te reageren. Hoe vaker je denkt aan hoe je anderen zou kunnen helpen, hoe meer je hart en geest je zullen verleiden om genereus te zijn.

Net zoals je spieren kweekt door gewichten te heffen, zo kan de richting van je aandacht leiden tot het versterken van angst, vijandigheid en verslaving, óf het kan je leiden naar heling en ontwaken.

Trainen of niet trainen, dat is de vraag

Veel van de deelnemers van mijn lessen en trainingen zullen bovenstaande herkennen, want ik gebruik geregeld soortgelijke woorden. Als je traint, wordt datgene wat je traint sterker. Daar zit een prettige rechtlijnigheid in waar niet veel tegenin te brengen is. En de aanvullende zin ligt ook voor de hand, namelijk “als je niet traint, ontwikkelt zich ook niets”.

Read more

Net zoals iemand die met zijn voeten in de prut van het drijfzand staat een ander niet kan helpen tot hij zelf vaste grond onder de voeten heeft, om maar eens een oude Boeddhistische tekst te citeren, zo is het kunnen helpen van anderen vooral afhankelijk van het kunnen bewaren van de eigen balans. Net als de stewardessen ons in het vliegtuig vertellen is het van belang eerst ons eigen zuurstofmasker op te doen, alvorens we anderen daarmee gaan helpen.

Schrijfster Maya Angelou vat het kernachtig samen:

Read more

Zeer regelmatig zullen we ervaren dat onze geest niet rust in stralende tevredenheid gedurende een hele meditatiesessie. Waarom niet?
Omdat we jarenlang getraind hebben in wensen, streven, vastklampen, krijgen, meer willen; en daarmee natuurlijk het onderliggende gevoel bekrachtigen dat dit moment niet goed genoeg is.

Read more

Alan Watts – bruggenbouwer tussen Oost en West

In een tijdperk waarin het Westen nog aarzelend zijn eerste stappen zette richting oosterse filosofie, stond één man al met wijd open armen op die brug tussen de werelden: Alan Watts. Filosoof, priester, schrijver, spreker – maar bovenal een mens die de diepe vragen van het bestaan niet schuwde. Zijn stem – warm, helder, speels – klinkt decennia na zijn dood nog na in talloze lezingen op onder andere YouTube. Maar wie was deze man die het Zenboeddhisme, het Taoïsme en de westerse psyche zo natuurlijk wist te verbinden?

Een vroege fascinatie voor het mysterie

Alan Wilson Watts werd geboren op 6 januari 1915 in het Engelse graafschap Kent. Al jong ontwikkelde hij een fascinatie voor het mystieke en het onbekende. Zijn moeder werkte voor missionarissen, en het huis stond vol met Aziatische kunst en boeken over oosterse spiritualiteit. Deze vroege invloeden voedden zijn honger naar zingeving buiten de gebaande pad…

Read more

Onze beoefening bestaat eruit het leven te ontmoeten, exact zoals het is, en op te merken welke angst, boosheid of twijfel in de weg staat van het directe en intieme contact met dit moment. Om hier vervolgens ook de aandacht bij te laten zijn.

In tegenstelling tot het veranderen van iets of het zoeken naar een plek waar we denken dat we zouden moeten zijn, gaat het er bij het oefenen om helder te zien hoe de dingen werkelijk zijn en hoe we ons ertoe verhouden.

De beoefening leidt aldus tot een toenemende intimiteit met het leven zoals het is, en er is niets – inclusief het idee dat we iets moeten bereiken of ergens moeten komen – dat niet de moeite waard is om met de heldere, niet-oordelende aandacht die we mindfulness noemen, te onderzoeken.

Douglas Phillips

Read more

Geluk kan niet gevonden worden door grote inspanning en wilskracht, Maar het is er al, in ontspanning en loslaten. Forceer jezelf niet, je hoeft niets te doen... Alleen onze zoektocht naar geluk verhindert ons om het te zien...

Geloof niet in de waarheid van goede en slechte ervaringen; Ze zijn als regenbogen.

Terwijl je wilt grijpen wat ongrijpbaar is, put je jezelf uit, tevergeefs. Zodra je dit grijpen ontspant, is er ruimte, open, uitnodigend en comfortabel.

Dus, maak er gebruik van. Alles behoort je al toe. Zoek niet meer verder... Niets te doen. Niets te forceren, Niets te willen, - en alles gebeurt vanuit zichzelf.

Lama Gendun Rinpoche

Read more

Steeds wanneer we het leven anders willen hebben dan het is, raken we gevangen in ongeduld. We verliezen ons gevoel voor humor; en zelfmedelijden, wanhoop en schaamte sijpelen ons hart binnen.

Kalm en afwachtend zijn, raakt aan vergevingsgezindheid. Wanneer we een conflict met een ander hebben, is het begrijpen van hun lijden, hun onvrede en onmacht, een eerste stap naar dialoog, vergeven en opnieuw beginnen.

Het oefenen van vergeven gebeurt wanneer we de onderliggende oorzaak van boosheid en ongeduld realiseren. Dit helpt ons onderscheid te maken tussen iemands onhandige gedrag en zijn intrinsieke goedheid. Sereniteit en kalmte kunnen zich ontwikkelen wanneer we de imperfecties van anderen en onszelf leren accepteren.

Michele McDonald, “Finding Patience”

Read more

Een groot schip ging kapot. De eigenaren van het schip probeerden de ene expert na de andere expert, maar geen van allen wist het probleem met de motor op te lossen. Toen kwam er een oude man, die schepen had gerepareerd sinds hij een kind was. Hij had een grote zak met gereedschap bij zich, en toen hij arriveerde, ging hij direct aan het werk.

Twee van de scheepseigenaren waren aanwezig, kijkend naar de man en hopend dat hij wist wat hij deed. Nadat de man de motor had bekeken opende hij zijn gereedschapstas en pakte een kleine hamer. Hij klopte even elegant op een specifieke plaats op de motor, die ogenblikkelijk tot leven kwam.
De man legde de hamer weg: de motor was gerepareerd!

Een week later ontvingen de scheepseigenaren de rekening van de oude man. Het bedrag was € 1.000,00. “Wat?” riepen de eigenaren uit. “En hij heeft bijna niets gedaan!” Ze schreven de man een brief waarin ze een specificatie van de rekening vroegen.

Enkele dagen ontvingen ze de…

Read more

Liefdevolle vriendelijkheid – maitri (Sanskriet) of metta (Pali) – jegens onszelf betekent niet dat we van iets af proberen te komen. Maitri betekent dat we nog steeds gek kunnen zijn, dat we nog steeds boos kunnen zijn. We kunnen nog steeds jaloers zijn, of vol van gevoelens van tekort schieten.

De meditatiepraktijk gaat niet over het wegwerpen van onszelf en een beter iets of iemand worden. Het gaat over bevriend worden met wie we al zijn. De basis van het oefenen ben jij of ik of wie we dan ook maar zijn, precies zoals we zijn. Dát is wat we te weten komen met behulp van onze nieuwsgierigheid en interesse.

Pema Chödrön, “We Can Still Be Crazy”

Read more

Het is belangrijk te beseffen dat er geen 'juiste' ademhaling is. Als je het idee met je meedraagt dat de adem diep en vol zou moeten zijn terwijl hij in werkelijkheid oppervlakkig is, dan heb je een probleem. Soms is de adem diep, soms oppervlakkig, soms vrijuit en vloeiend, en andere keren kan hij geblokkeerd voelen.

Het is je oefening bij de adem te zijn precies zoals hij is, en de gedachten los te leren laten over hoe de dingen 'zouden moeten zijn'. Mindful ademen is een oefening in harmonisch leren zijn bij dat wat is, in dit moment.
Kort, lang, diep, oppervlakkig, zijn allemaal prima ademhalingen.

Vertrouw je lichaam, het weet wat het nodig heeft.

Christina Feldman, “Receiving the Breath: Meditation Q & A”

Read more

Read more

Wanneer we gedwongen zijn om te wachten, bijvoorbeeld in een file, is het een bijna instinctieve reactie om onszelf af te leiden van het ongemak van het wachten. We zetten de radio aan, bellen of SMS'en iemand of gaan een sigaretje zitten roken.

Het beoefenen van mindfulness tijdens het wachten is voor veel mensen een extra mogelijkheid en hulp om te oefenen tijdens die kleine momenten van de dag. Het naar boven brengen van momenten van aandacht uit de verborgenheid, tijdens de dagelijkse drukte van ons leven.

Wachten. Een veelvoorkomend fenomeen dat gewoonlijk negatieve emoties produceert, kan getransformeerd worden in een geschenk; het geschenk van vrije tijd om te oefenen.

De geest profiteert dubbel: ten eerste door het niet-meegaan in de negativiteit, ten tweede door de positieve effecten van die paar extra minuten van oefenen die verweven zijn in de dag.

Jan Chozen Bays

Read more

Ik denk dat we ons schamen voor de hoeveelheid pijn die we tijdens ons leven ervaren. En omdat we ons schamen, delen we deze waarheid niet met elkaar.

Maar de schaamte is precies wat het is – schaamte. Het is belangrijk dat we mild zijn voor onszelf. Iedereen voelt schaamte.

Feitelijk voelen we, wanneer we onze schaamte met elkaar delen, juist opluchting.
Het is juist het niet-delen wat het moeilijk maakt.

Stephen Levine

Dit bericht is een vertaling van een deel van een artikel uit Tricycle, Engelstalig Boeddhistisch kwartaalblad.

Read more

Kijk er eens op deze manier naar: onze geest is als een huis, en onze aandacht is de huurder van dat huis. Omdat we geen indringers en ongewenste gasten willen, sluiten we alle deuren en ramen van ons huis. Niemand kan erin tenzij wij hem of haar erin laten. Niemand kan onaangekondigd binnenkomen. Dat is de functie van aandacht - om waakzaam te zijn voor wat onze geest probeert binnen te komen.

Wanneer een boze gedachte probeert binnen te komen, lukt dat niet, tot we de deur openen. Ons doel is echter niet om alles buiten te sluiten; het doel is bewust te zijn van onze omgeving en wat daarin gebeurt. Dan kunnen we er op gepaste wijze mee omgaan.

We kunnen de deur openen voor de boze gedachte, ernaar luisteren, en hem vragen weer te vertrekken. We herkennen de boze gedachte als een gedachte en verwarren hem niet met wie wij zijn.

Dát is het punt. Dát verschuift de ervaring. In plaats van te denken "nu ben ik boos" kun je denken "ah, kijk, een boze gedachte is…

Read more